
Urodził się 28 stycznia 1937 roku w kolonii Pietraszuńce (powiat lidzki, województwo nowogródzkie II RP). Był czwartym z kolei, spośród pięciorga rodzeństwa, dzieckiem Edmunda i Stanisławy z domu Lubianiec. Pochodził z zamożnej rodziny. Jego rodzice posiadali duże gospodarstwo i ziemię orną. Podczas wojny ojciec był w partyzantce Armii Krajowej. 1946 roku, w obawie przed represjami sowieckimi, opuścił Nowogródczyznę. Wyjechał do Polski, gdzie ukrywał się w Olsztynie pod zmienionym nazwiskiem. Sześć lat później Jan Kozakowski wraz z matką i rodzeństwem został deportowany do południowego Kazachstanu. Tam w niewolniczych warunkach pracował na rzecz kołchozu o nazwie „Bolszewik”. Ukończył szóstą i siódmą klasę Szkoły Średniej „Pobieda” w Kirowie i rozpoczął naukę w Technikum Mechanizacji Rolnictwa w Kapłan Biegu. W 1956 roku, w ramach „drugiej repatriacji”, wraz z rodziną wrócił do Polski. Zdobył średnie wykształcenie zawodowe i osiedlił się w Pieszycach, gdzie do emerytury pracował w Fabryce Zegarów, przechodząc kolejne etapy awansu od robotnika do mistrza. Zaangażował się w działalność Związku Sybiraków Ziemi Dzierżoniowskiej, gdzie do dzisiaj jest cenionym członkiem.
Ładowanie zesłańców do wagonów towarowych w Lidzie (Lida, 1952)
Dramatyczne pożegnanie z ojczyzną Polaków skazanych na wywózkę (Lida, 1952)
Listy do żony w czasie transportu na zesłanie (Brańsk, Orle, 1952)
Jazda w nieznane i próby śledzenia trasy podróży na zesłanie (Rosja – droga na zesłanie, 1952)
Handel wymienny na stacji w Aralsku sposobem zdobycia żywności przez zesłańców (Aralsk, 1952)
Brak wody i skrajne wyczerpanie zesłańców w czasie podróży pociągiem (Taszkient, 1952)
Ostatni etap podróży na zesłanie (Pachta Arał, 1952)
Sposób na bolące zęby (kołchoz „Bolszewik”, rejon kirowski, obwód południowokazachstański, 1953)
Starania o uzyskanie pozwolenia na wyjazd do Polski (Kirow, 1955-1956)
Wizyta na komendzie wojewódzkiej NKWD w Szymkiencie (Szymkient, 1956)
Adaptacja do nowych warunków życia po przyjeździe z Kazachstanu do Polski w 1956 roku (Widzew, 1956)
| 1 | Ładowanie zesłańców do wagonów towarowych w Lidzie | |
| | ||
| 2 | Dramatyczne pożegnanie z ojczyzną Polaków skazanych na wywózkę | |
| | ||
| 3 | Listy do żony w czasie transportu na zesłanie | |
| | ||
| 4 | Jazda w nieznane i próby śledzenia trasy podróży na zesłanie | |
| | ||
| 5 | Handel wymienny na stacji w Aralsku sposobem zdobycia żywności przez zesłańców | |
| | ||
| 6 | Brak wody i skrajne wyczerpanie zesłańców w czasie podróży pociągiem | |
| | ||
| 7 | Ostatni etap podróży na zesłanie | |
| | ||
| 8 | Zatrucie wodą niezdatną do picia i sposoby leczenia biegunki | |
| | ||
| 9 | Pierwszy dzień pobytu w kołchozie „Bolszewik” | |
| | ||
| 10 | Sposób na bolące zęby | |
| | ||
| 11 | Bardzo skromne racje żywnościowe dla Polaków na zesłaniu w Kazachstanie | |
| | ||
| 12 | Trudna droga do zdobycia średniego wykształcenia w Kazachstanie w latach 50. XX w. | |
| | ||
| 13 | Starania o uzyskanie pozwolenia na wyjazd do Polski | |
| | ||
| 14 | Wizyta na komendzie wojewódzkiej NKWD w Szymkiencie | |
| | ||
| 15 | Adaptacja do nowych warunków życia po przyjeździe z Kazachstanu do Polski w 1956 roku | |
| | ||
Jan Kozakowski, fragment relacji z 13 lipca 2024